De Kroniek houdt op de hoogte houdt van het reilen en zeilen van de abdijgemeenschap: haar wel en wee, bijzonder nieuws, belangrijke gebeurtenissen ..... In dit chronologisch overzicht staat het recentste nieuws steeds bovenaan. Verder naar onder staan de oudere berichten van de 12 voorbije maanden.
Vierde zondag van de advent
Verborgen God, Gij kent ons,
Gij weet hoe blind wij zijn voor uw nabijheid,
hoe ver wij nog verwijderd staan van U.
Onthul ons uw aanwezigheid,
breng ons tot de gehoorzaamheid van het geloof,
en roep ons tot de gemeenschap van Jezus Christus, onze Heer.
Die met U leeft en heerst in de eenheid van de heilige Geest,
God, door de eeuwen der eeuwen.
Amen.
Derde zondag van de advent
God, Gij weet hoe uw volk met geloof uitziet
naar het feest van Christus’ geboorte.
Wij bidden U:laat ons de vreugde van dit heilsmysterie beleven
en dit feest steeds weer met blijdschap vieren.
Door onze Heer Jezus Christus, uw Zoon,
die met U leeft en heerst
in de eenheid van de heilige Geest,
God, door de eeuwen der eeuwen.
Amen.
Tweede zondag van de advent
God, Gij roept uw volk op de paden recht te maken
en de weg te effenen voor uw komst.
Wij vragen U:
laat onze bekering vruchten dragen;
maak ons waakzaam en vol ijver
opdat uw Rijk zou komen.
Door onze Heer Jezus Christus,
uw Zoon,die met U leeft en heerst
in de eenheid van de heilige Geest,
God, door de eeuwen der eeuwen.
Amen.
Eerste zondag van de advent.
De abdij is er klaar voor.
In het kader van een orgelexcursie naar Herentals, Tongerlo en Antwerpen bracht een gezelschap Nederlandse orgelliefhebbers een bezoek aan onze abdij.
Na ontvangst door onze organist Laurens Gardeniers kregen de aanwezigen een historisch overzicht van de diverse orgels die de abdij heeft gekend. Tevens werd een demonstratie gegeven van de specifieke klankkleuren van het huidige instrument, gevolgd door een concert met werken van Bach, Lemmens, Vierne en Messiaen.
De middag werd afgesloten met een moment waarop de deelnemers zelf het instrument mochten bespelen.
Nog een update over onze oehoes. De jongen hebben nu definitief de abdij verlaten. Maar het ouderpaar heeft het hier blijkbaar nog naar zijn zin. Onze natuurfotograaf Jan Nuyts heeft van hen nog een paar mooie foto’s kunnen maken.
Vandaag waren onze genodigden onze trouwe lectoren en organisten. Als vrijwilligers dragen zij bij tot een mooie en verzorgde abdijliturgie. Wij zijn dankbaar voor hun bijdrage en inzet. Om dat tot uitdrukking te brengen hebben we hen met hun partners en gezin uitgenodigd voor een feestelijk middagmaal en hartelijk samenzijn.
De voorbije dagen werd er hard gewerkt aan het keukenplein. Drie grote stookolietanks die afgekeurd werden dienden verwijderd te worden. Omdat we nu vooral op gas verwarmen werd er maar 1 nieuwe tank geplaatst. De werken verliepen perfect.
In het erfgoedhuis van de abdij van Tongerlo is Peter Claes bezig met een inventarisatie van prenten en prentjes. Momenteel zijn er al 2.024 prentjes gefotografeerd (eventueel ook de rugzijde), gedetailleerd en beschreven en in een zuurarme omslag bewaard. In een computerbestand is de actuele collectie raadpleegbaar.
Met evenveel zorg en geduld en nauwgezet, deskundig en leergierig, heeft Peter ook een paar duizend relieken geïnventariseerd. Peter werkt daar gestaag aan verder want zowel van de prenten als de relieken is er nog ‘voorraad’ om verder te ontsluiten. Een werk dat de nodige interesse vraagt, onderzoek en volharding.
Dank u, Peter, voor de vele uren in het Erfgoedhuis en de vele uren die u thuis aan deze inventarisaties besteedt.
Vandaag en morgen worden een aantal oude stookolietanks gesaneerd. In de kelder van de voormalige drukkerij werd een tank verwijderd die niet meer aan de normen voldeed en werd een reeks van 5 kleine nieuwe tanks geassembleerd.
In de kelder van het bisschopshuis werd dan weer een oude historische tank verwijderd die al decennia buiten gebruik was. De tank werd gereinigd, deels ontmanteld en opgevuld met schuim. De vloer moet nog afgewerkt worden.
Vandaag verliet ons laatste oehoejong het nest en vloog de wijde wereld in, klaar voor een leven op eigen benen, euh … vleugels. (Foto’s Jan Nuyts)
Er is altijd wel werk te doen in een abdij als de onze … In de tuin werden enkele verfraaiingswerken uitgevoerd. Een gebroken steen met opschrift in oud Nederlands stond al vele jaren onaangeroerd tegen de muur in de prelaatstuin. Deze werd nu chemisch gelijmd en kreeg een mooie plaats aan de muur, bij de ruimere collectie aan (graf)stenen, ons ‘lapidarium’. De tekst op de steen luidt als volgt:
Christenen getrouw getrouw aan den Gods-
dienst uwer vaderen. Gy die smarten
lydt aen het ligchaem of aen den
geest betrouwend op de hulp van
onze heylige religie bidt met yver
O.L.V. van Bystand dat Zy
u haere voorspraek by den
Alderhoogsten verleene !
Pater Kees, onze archivaris, wist te vertellen dat de steen deel uitmaakte van een O.L.V.-kapel aan de Zwarte Heide, op een boogscheut van de abdij. Bij de ontmanteling van de kapel kwam de steen naar de abdij. Ook de steen bovenop de kapel kwam naar de abdij en kreeg in vroegere tijden al een plaats nabij de tiendschuur, samen met het Mariabeeld zelf.
Ook de regenwaterput van het voormalige da Vincimuseum werd onderhanden genomen. De bakstenen constructie is mettertijd door waterinsijpeling en vorst in slechte staat geraakt. Hij wordt nu ontmanteld en vervangen door een weerbestendige betonnen versie.
De dekstenen van de trap die leidt naar de oude kelders van de vorige abdijgebouwen werden verwijderd en zullen worden vervangen door arduin.
HABEMUS PAPAM
Eindelijk is er duidelijkheid over de oehoes die al een heel aantal weken in onze abdij vertoeven. Blijkt nu dat ze hun nest gemaakt hebben in de bak boven in de toren die de voorbije jaren door slechtvalken werd bewoond. Daar brengen ze nu drie jongen in groot. Vandaag werden ze geringd en dat gaf ons de gelegenheid om foto’s te maken. De foto’s van de oehoe in de vlucht zijn van natuurfotograaf Jan Nuyts.
Viering van de paasnacht.
Bij zijn overlijden gedenken wij paus Franciscus.
Almachtige eeuwige God,
uw eniggeboren Zoon is nedergedaald in het dodenrijk
en opgestaan in heerlijkheid.
Wij vragen U:
laat uw gelovigen die met Hem in het doopsel zijn begraven,
ook opstaan tot het eeuwig leven door zijn verrijzenis.
Wij vragen het U door onze Heer Jezus Christus, uw Zoon,
die met U leeft en heerst in de eenheid van de heilige Geest,
God, door de eeuwen der eeuwen.
Amen.
God, de dood die als een erfenis van de eerste zonde
was overgegaan op heel het nageslacht,
hebt Gij teniet gedaan door het lijden en sterven
van Christus, uw Zoon, onze Heer.
Wij bidden U:
maak ons gelijkvormig aan Hem:
dat wij, die van nature het beeld van de aardse mens
in ons gedragen hebben, door uw heiligende genade
het beeld mogen dragen van de hemelse mens:
Christus onze Heer.
Op 26 februari plaatsten we een bericht over de onverwachte komst van een koppel oehoe’s. Hoe zou het nu met hen zijn?, vragen jullie zich misschien af. Al die tijd hebben ze goed van zich laten horen. Maar na enkele weken hadden we de indruk dat ze andere oorden hadden opgezocht. Temeer omdat het koppel slechtvalken flink tegen hen tekeer gingen. Maar recent heeft natuurfotograaf Jan Nuyts kunnen vaststellen dat ze er nog steeds zijn en dat ze naar alle waarschijnlijkheid de nestkast van de slechtvalken hebben ingenomen. Wat er nu met de valken gaat gebeuren is nog onduidelijk.
De foto in bijlage toont de oehoe in zijn vlucht.
Het laatste Avondmaal schittert weer in volle glorie. Met de afstelling van de verlichting vandaag werd het laatste stukje afgerond van een proces dat in 2019 werd opgestart.
Het doek kan nu (in stilte) bewonderd worden, elke dag van 8 tot 17 u, maar niet tijdens de diensten. Met drukknop, met timer, kan de verlichting ingeschakeld worden.
Vandaag vierden we met tal van gelovigen Palmzondag. We gedenken de intrede van Christus in Jeruzalem en samen met Hem treden we binnen in een week van lijden, dood en verrijzenis, de Goede Week.
Nu het Laatste Avondmaal volledig gerestaureerd is worden de laatste stappen gezet voor de afwerking. Boven op het portaal werd een ‘goot’ geplaatst waarin de rail voor de verlichting wordt geplaatst.
Op de goot werd een opschrift uitgebeiteld:
De voorbije dagen werd hard gewerkt aan onze nieuwe dam. Eerst werden nog nieuwe schanskorven aangebracht. Vervolgens werd de kantelstuw gemonteerd en een werkplatform getimmerd. De tijdelijke damwanden werden verwijderd en voor en achter de de stuw werd breuksteen aangebracht om uitspoeling door het kolkende water te voorkomen. Zo is de dam quasi afgewerkt.
Er werd door de aannemer ook vakkundig gewerkt aan het herstel van de hier en daar ingezakte over van de Oevelsedreefloop. Eerst werd grond afgegraven. Daarna werden de palen geheid en een fundament van breuksteen gelegd. Bovenop de stenen werd een rol in kokosmat geplaatst als buffer tegen het verglijden van de grond. Tenslotte wordt de grond weer aangebracht en de oever hersteld.
Een meikindje werd geboren op 17 mei1932 in de familie Bellinckx-Helsen op de Pas in Geel. René was de oudste broer en Mia de jongste zus, daartussen groeide Jozef Bellinckx op. Hij werd gekerstend in de Sint-Amanduskerk op 19 mei 1932. Vader was kleermaker en moeder verzorgde het huishouden. Voor de kleuterschool kon hij terecht bij de zusters Annonciaten en daarna naar de lagere school het “Klein College” voor 3 studiejaren. Na een periode van ziekte vervolgde de jonge Jos gezwind zijn lagere school aan het Sint-Aloysiuscollege te Geel. Zoals gebruikelijk ontving hij het H. Vormsel in zijn parochiekerk van Sint-Amandus op 5 juli 1943, midden Wereldoorlog II. Jozef Bellinckx volgde de Grieks-Latijnse humaniora en reeds in de poësis liet de jonge student zijn dichterstalent blijken. Hij werd wel eens ‘onze Kempense Guido Gezelle’ genoemd.
Tijdens zijn schoolvakanties was hij actief bij ‘Berkven’ dat deel uitmaakte van het AVKS (Algemene Vlaamse Katholieke Studenten).
Op 16 augustus 1952 trad Jozef Bellinckx in bij de norbertijnen van Tongerlo. Hij ontving op 15 september 1952 het witte ordeshabijt van Prelaat Emiel Stalmans (+ 1953) en kreeg de kloosternaam Clemens. In de handen van Prelaat Joost Boel (+ 2006) deed frater Clemens professie en gaf hij zich in zelfgave aan de Kerk van Onze-Lieve-Vrouw van Tongerlo op 15 september 1954. Tijdens zijn priesterstudies ontving hij de heilige wijdingen na de plechtige professie op 10 februari 1958, in sneltempo. Mgr. C. A. Vanuytven wijdde hem subdiaken op 16 februari en diaken op 1 maart in de kapel van het noviciaat. Mgr. Van Waeyenbergh legde confrater Bellinckx de handen op voor de priesterwijding op 3 augustus 1958.
Mede onder impuls van de jonge norbertijn Klem werden de Kempense Rodenbachbonden (o.a.: in Retie, Dessel, Tessenderlo, Duffel, Arendonk) in één versterkt verband samen gebracht. Ook is cfr. Klem gefascineerd door het werk van Werenfried van Straaten en is hij al spoedig actief betrokken in de predikaties voor Oosterpriesterhulp. Meteen was de interesse gewekt voor de nog jonge Bouworde waarvan hij in 1966 aalmoezenier werd. In 1971 werkte hij mee aan de organisatie van de Telebouworde die de verschillende kernen van bouwordegroepen wilde verbinden en versterken.
In zijn abdij van Tongerlo werd confrater Klem directeur van het retraitehuis van 1962 tot 1972.
Van 1976 tot 1983 werd hij leraar Godsdienst in de handelschool van de zusters van Onze-Lieve-Vrouw van de Voorzienigheid (van Franse afkomst) in Hoeselt.
Van 1983 bediende confrater Bellinckx als kapelaan de kapelanie van het Onbevlekt Hart van Maria te Stotert (Olmen-Balen) in opvolging van oud-missionaris Celestinus Weckx (+1991) die naar de abdij terugkeerde. Kapelaan Bellinckx zorgde met zijn bouwgezellen voor een parochiezaal voor de Stotertenaren.
Confrater Bellinckx resideerde tijdelijk in de pastorie van Zoerle-Parwijs en werd door Mgr. P. Van den Berghe deken benoemd voor het dekenaat Westerlo op 8 december 1991 in opvolging van E. H. Jozef Lievens, pastoor-deken van Westerlo. Op 22 november 1992 verhuisde hij naar Oevel en werd aldaar pastoor in opvolging van confrater Jan Van de Veire (+ 2007) die naar de abdij terug kwam. Van 1995 tot 2000 nam pastoor Klem tijdelijk ook de pastorale zorg op zich voor de parochie van Bergom.
Onze medebroeder Klem was tussen zijn werkzaamheden door, tot 2004, ook 6 jaar hoofdredacteur van het abdijtijdschrift ‘Toren’.
Bijna wekelijks publiceerde pastoor-dichter Bellinckx een gedicht in het parochieblad van Oevel en inspireerde hij zijn lezers met poëzie en met zijn gedreven voorbeeld als pastoor-herder voor velen.
Bij zijn emeritaat als pastoor in Oevel vanaf Nieuwjaar 2005, werd het in een feestbundel rijmend zo geformuleerd:
“Pastoor KLEM BELLINCKX gaat vanaf 1 januari 2005 met pensioen
om rustig elders nog heel wat fijns en goeds te doen”.
Hij koos voor het verre ‘Brugge, Die Scone’, als nieuw verblijf in het Brugse Ommeland, in Sint-Kruis. Kan de naam van de woonplaats voor een priester en dienaar Gods betekenisvoller zijn?
Hij ontsliep in de vrede des Heren in de morgen van dinsdag 24 maart 2025 in zijn 93ste levensjaar. Nu zijn levenstocht tussen as en opstanding is volbracht, moge hij opgenomen worden in het nooit te doven Licht van Christus’ Verrijzenis.
Moge de Heer onze medebroeder Klem, clement tegemoet treden…wie straf vreest ontvangt een kus, wie beducht is voor verwijten…wordt genodigd aan een feestmaal (S. Ambrosius). Aan ieder die in Christus gelooft is een weergaloze toekomst aangezegd. De Heer zij geprezen.
Confrater Klem Jozef Bellinckx werd begraven op het abdijkerkhof op maandag 31 maart 2025. De requiemliturgie vierden wij vandaag, op donderdag 3 april 2025.
Zijn dichterstalent en zijn geloof klinkt bij elk Sint-Siardusfeest in Tongerlo blijde door in een vroom lied:
‘Door eeuwen en tijden
blijft gij hier nabij.
Veel goeds maakt ons blijde
in Tongels abdij.
Leer ons dankbaar leven,
in heel ons bestaan
om anderen geven
lijkt gij hebt gedaan.’ S. Siardus, b.v.o.
Vandaag werd de nieuwe dam geplaatst. Hij bestaat uit twee delen; elk deel weegt 11 ton! Nu kan begonnen worden met het opvullen van de werkput en het herstellen van de oevers.
De voorbije week werden de werken aangevat voor de plaatsing van een nieuwe dam op de Oevelsedreefloop aan de westzijde van de abdij. De oude dam raakte vorig jaar buiten werking door de uitspoeling van de oever agv overvloedige watertoeloop.
Eerst werden beschermende rijplaten aangebracht voor de twee grote kranen die bij de werken zullen worden ingezet. Vervolgens werd een werfplaats ingericht en het materiaal aangevoerd. Om een werfput te kunnen uitgraven voor de dam werden aan weerszijden tijdelijk ijzeren damplaten aangebracht. Twee grote dieselpompen evacueren het water uit de vesten rond de werfput. De oude houten dam werd met een trilplaat verder de grond ingeslagen om als fundament voor de nieuwe dam te dienen.
De nieuwe dam zal de komende dagen geplaatst worden. Deze zal bestaan uit beton en dieper in de oevers verankerd zitten. Ook de oevers zelf zullen beter verstevigd worden.
Al vele weken lang wordt de abdijgemeenschap ’s nachts in de ban gehouden van een aanhoudend hoe-geroep. Na verloop van tijd waren we er wel uit dat het om roep van een uil ging. Maar welke uil? Afgaande op de roep waren er twee opties: een oehoe of een ransuil. Het was wachten tot de uil eens gespot zou worden. En ja, na verloop van tijd zagen we boven op het balkon van de kerktoren het silhouet van wat een oehoe moest zijn. Natuurfotograaf Jan Nuyts kon dan de ohoe fotograferen. Bovendien bleek het om 2 exemplaren te gaan. Waarschijnlijk een koppel. Zullen ze hier nest maken? Het feit dat ze hier al zolang rondhangen versterkt onze hoop. Anderzijds zijn de oehoes geen goede maatjes met de slechtvalken. Deze laatsten hebben boven op het balkon van de kerktoren hun nestbak. De ohoe hebben uitgerekend dit balkon uitgekozen voor hun nachtelijke rustplaats. Gaan ze vreedzaam met elkaar kunnen samenleven? Of zal er strijd ontstaan ten koste van een van de partijen? Het is spannend afwachten!
Hoewel de oehoe de voorbije 20 jaar aan een opmars bezig is in Vlaanderen blijft hij toch nog steeds een redelijk zeldzame vogel met zo’n 5 tot 10 koppels per provincie.
Een historische honingpers, die in de kelders van de abdij bewaard werd, verhuist naar het Bijenteeltmuseum van Kalmthout. Tussen Kalmthout en Tongerlo zijn er eeuwenlang betrekkingen en contacten geweest. Zo wordt Calmetholt reeds vermeld in een charter uit 1146 van Paus Eugenius III.
De restauratie van het Laatste Avondmaal nadert stilaan het einde. De restaurateurs zijn zo goed als volledig klaar met hun werk. Een aantal maanden geleden vervaardigde onze schrijnwerker Dirk een kader waarop de voorbije weken door onze technicus Robert nog een vergulding werd aangebracht. Samen met onze medewerker Alek werd dan de kader definitief gemonteerd.
We hopen dat eind februari de werken kunnen worden opgeleverd en dat daarna de werfstelling kan worden afgebroken. Tenslotte dient de verlichting nog op punt gesteld te worden.
Nog even geduld en de bezoekers kunnen het Laatste Avondmaal weer in al zijn luister komen bewonderen.
Van de winterperiode hebben de duchtig gebruik gemaakt om al het snoeiwerk rond te krijgen: hagen, taxusstruiken, onze lovergang, knotlinden her en der ….
Sluitstuk van deze werkzaamheden waren de knotlinden aan de parking nabij de tiendschuur. Een gespecialiseerde firma klaarde de klus in enkele uren tijd. Correct uitgevoerd en alles netjes opgeruimd.
De sneeuw van de voorbije dagen houdt nog goed stand. Maar de gaspeldoorn aan de zuidelijke vest staat al in bloei. Een mooi contrast!
Met het feest van de doop in de Jordaan sluiten we de kersttijd af. Meteen kan ook het Werk van het Kind Jezus een druk seizoen afronden. Tijdens de advent en de kerstdagen stuurden honderden mensen hun intenties naar Tongerlo om ze voor te leggen aan het Kind Jezus.
Eerst zondag van de advent.
In de abdijkerk werd alles klaar gemaakt voor de komende adventstijd.
De restauratie van het reliekschrijn ‘Het Besloten Hofje’ is afgerond. Het schrijn is afkomstig uit het vroegere norbertinessenklooster van Herentals. Het gerestaureerde schrijn werd van het tijdelijk restauratieatelier overgebracht naar de abdijkerk. Daar zal het nog een aantal weken voor de bezoekers tentoongesteld worden in de kapel van de H. Siardus.
Op 21 september vindt in de abdijkerk het concert ‘De Zang der Zangen’ plaats in het kader van het Festival van Vlaanderen. Thema van het concert is het Hooglied, het Canticum Canticorum. De kerkelijk traditie ziet in het Hooglied een beeldende beschrijving van Gods liefde voor zijn volk. De tekst is overladen met vergelijkingen, ook deze met de tuin. Onder meer de Hortus Conclusus of Besloten/gesloten Hof met al zijn paradijselijke facetten komt meermaals voor. De link met de Tuin van Eden ligt voor de hand. De restauratie van het Besloten Hofje wordt zo bekroond en muzikaal afgesloten met een thematische passend concert.
Op het concert brengt het Ricercar Consort, onder leiding van Philippe Pierlot, muziek van o.a. Dietrich Buxtehude, Johann Christoph Bach en Heinrich Schütz.
Op het hoogfeest van Onze-Lieve-Vrouw Tenhemelopneming viert de abdij haar patroonsfeest, samen met talrijke gelovigen. Naderhand konden wij elkaar nog ontmoeten tijdens de traditionele receptie op het voorplein, opgeluisterd door de plaatselijke fanfare.
