De heilige Norbertus werd rond het jaar 1080 geboren als een telg uit de machtige Rijnlandse geslacht van de Heren van Gennep.

Graaf Heribert, zijn vader, was familie van de keizerlijke familie van het Heilig Roomse Rijk in Duitsland. Aan moeders zijde waren ze verwant met de koninklijke familie van Lotharingen in Frankrijk.

Al snel bleek hij een knappe, populaire en zeer intelligente jongen te zijn. Zijn vele jeugdige vrienden hadden echter nooit kunnen vermoeden dat hun vrolijke en ondeugende metgezel ooit zo een grote heilige zou worden!

het slot van Gennep

Voor zijn opvoeding werd Norbertus naar de befaamde kapittelschool gestuurd van de kanunniken van Xanten. Samen met andere jonge edelmannen kreeg hij een degelijke, hoogstaande en elitaire vorming.

Met zijn achtergrond, opvoeding en goede connecties was het vanzelfsprekend dat hij later carrière zou maken en hoge functies en benoemingen zou kunnen krijgen.

De wereld lag nog aan de voeten van de getalenteerde jonge Norbertus en daar genoot hij dan ook volop van.

Zijn eerste benoeming als jongeling was aan het weelderig en werelds hof van Frederik van Karinthië, de Prins-bisschop van Keulen. Hier vergat hij geenszins zijn vrome opvoeding, maar boven alles ontpopte hij zich als een echte levensgenieter.

Als jongere zoon uit een edel geslacht zou hij echter niet direct iets erven. Daarom wilde zijn familie graag dat hij een kerkelijke benoeming zou kunnen krijgen met macht, aanzien en invloed.

Daartoe werd hij al jong aangesteld als subdiaken en in de clericale stand opgenomen.

Praktisch gezien veranderde er bijna niets voor Norbertus. Hij was nog steeds vrij om eventueel te kunnen trouwen en hij was zeker niet van plan om nu zijn levensstijl te veranderen.

het Leeuwenhof te Keulen

Binnen de kortste keren werd hij aan het keizerlijke hof van zijn neef Hendrik V geroepen waar hij een benoeming kreeg als “hofkapelaan”.

Ook hier schitterde Norbertus en zijn “religieuze plichten” speelden nauwelijks nog en rol in zijn leven. Hij ging helemaal op in het politieke leven met grote festijnen en wilde jachtpartijen.

Hij was ieders beste vriend en geen enkele gezelschap of feest was compleet zonder Norbertus. Hij slaat zelfs de zeer hoge benoeming als bisschop van Kamerijk af, omdat hij heel goed weet dat hij nog niet bereid is om zo veel verantwoordelijkheid te willen dragen ten koste van zijn huidige vertier en plezier.

nmiddels vijfendertig geworden, reed de vrolijke en opgewekte Norbertus te paard met een compagnon naar Vreden, een dorpje vlak bij Xanten. Het was een kalme, zonnige en stralende dag en ze genoten van hun rustige tocht.

Plots verschenen er echter donkere wolken aan de horizon, die rap voortsnellenden, en zich binnen de kortste keren tot een geweldige storm ontwikkelden. Het werd donkerder en donkerder en alles ging gebukt onder de sterkte en bulderende windhozen. De paarden en hun berijders werden met schrik bevangen, maar het was te laat om nog terug te keren.

Met een verschrikkelijke donderslag en een alles verblindende flits doorkliefde toen een bliksemschicht hun donkere omgeving en de paarden begonnen wild en bezeten van angst te steigeren. Norbertus werd in de ledigheid geslingerd en kwam hard en bewusteloos op zijn rug terecht in poel van natte slijk en koude modder.

bekering van Norbertus

Als Norbertus langzaam weer wakker wordt is het voor hem onduidelijk of hij al uren of een eeuwigheid op de grond heeft gelegen. Naast hem staat zijn trouwe compagnon, maar hij voelt zich eenzaam, verlaten en gebroken.

Hij ziet zijn leven aan zich voorbij schieten en hij begint in te zien hoe ledig, zelfzuchtig en egoïstisch hij is geweest. Uiteindelijk kan hij zich niet meer inhouden en hij schreeuwt met alle macht: “Heer, wat wilt U dat ik doe”.

Er volgt stilte. Dan hoort hij in de stilte van zijn hart de milde stem van God, die teder tot hem spreekt: “bekeer je van het kwade en doe wat goed is; zoek vrede… en streef ernaar”.

Geholpen door zijn compagnon ging Norbertus na zijn bekering naar Xanten. Hij besluit zich te vestigen in de stad van zijn jeugd en trekt zich volledig terug van het drukke en hectische leven dat hij tot dan toe had geleid aan het Hof.
In de stilte van zijn oude kapittelkerk zoekt hij vrede en bekering, maar hij beseft al snel dat hij niet alleen zijn doel zal kunnen vinden of nastreven.

Uiteindelijk wordt Abt Konon van Siegburg zijn geestelijke leidsman. Hij begint nu een jaar lang met ernst en ijver zijn geestelijke taken in Xanten te vervullen en bezoekt daarbij regelmatig de Abdij van Siegburg.

Al biddend en werkend groeit bij Norbertus een verlangen om God onverdeeld te gaan dienen als priester. Hij wordt nu zelfs zo vervuld van ijver en vuur dat hij de schade van de afgelopen jaren zo snel mogelijk wil inhalen. Daartoe wil hij zelfs na zijn diakenwijding ook direct de priesterwijding ontvangen, want er is immers voor hem geen tijd meer te verliezen!

Zijn oude Prins-aartsbisschop van Keulen neemt hem aan als priesterkandidaat en weldra volgen de wijdingen door handoplegging en gebed.

Na zijn wijdingen trekt hij zich voor 40 dagen terug in de Abdij van Siegburg, om zich voor te bereiden op zijn Eerste Heilige Mis.

De eerste preek van Norbertus in zijn kapittelkerk te Xanten was vurig en ontroerend, ware het niet dat zijn medekanunniken zich hadden verhard en nog lang niet klaar waren voor zo veel bekeringsdrift.

In de komende dagen probeert Norbertus tevergeefs zijn hernieuwde enthousiasme te delen met zijn medekanunniken, maar in de beste gevallen wordt hij smalend genegeerd, terwijl anderen hem letterlijk in zijn gezicht spuwen en voor gek verklaren.

Velen vonden zijn plotselinge bekering hypocriet, omdat Norbertus zelf zo lang losbandig had geleefd, maar zelf wist hij gelukkig beter. Hij deelde bijna zijn hele bezit en zijn zeer grote rijkdom uit aan de armen en trok zelf een grof boetekleed aan. Meer wilde hij niet hebben.

In de komende drie jaren begon hij nu zijn roeping verder uit te diepen. Het monastieke ideaal leerde hij kennen bij de Benedictijnen in Siegburg en bij zijn vriend Ludolph de kluizenaar leerde hij de eenzaamheid waarderen, maar in de Abdij van Rolduc leerde hij Reguliere Kanunniken kennen, die in tegenstelling tot Xanten, wel een leven van bekering en gebed wilden leven in gemeenschap en broederlijkheid.

In de deze plaatsen vond hij tijd voor studie en gebed, maar begon ook te preken en anderen op te wekken om te delen in de vreugde en bekering die hij zelf had mogen ontdekken.

Rol Duccrypte van de kerk

Er kwam echter nog meer kritiek: Norbertus behoorde geen religieuze habijt dragen zonder bij een orde te horen. En wie had hem het recht gegeven om te preken en anderen lastig te vallen? Op het Concilie van Fritzlar, in 1118, werd hij door zijn vijanden voor de rechters gedaagd, maar na een ernstig onderzoek werd hij van alle laster vrijgesproken. Norbertus gaf nu ook zijn laatste eigendommen weg. Onder andere gaf hij zijn privé-kerk in Fürstenberg aan de Abdij van Siegburg. Zodoende werd hij een rondtrekkend prediker en pelgrim en begon hij doorheen heel Europa te trekken.

Fritzlar

In hetzelfde jaar (1118) kwam Norbertus aan te Saint Gilles in Frankrijk, waar hij de kans kreeg om Paus Gelasius II te ontmoeten. Deze erkende onmiddellijk de waarde en de talenten van de jonge Norbertus.

Het liefst had de Paus hem aangenomen als persoonlijke raadsman in zijn hofhouding, maar Norbertus wilde absoluut niet weer aan een hof gaan werken.

Norbertus werd dus onder zijn persoonlijke bescherming geplaatst en hij kreeg nu officieel toestemming om overal de blijde boodschap te verkondigen en te preken.