);

Woensdag 3 februari 2021

In zijn abdijkerk hebben wij vandaag, in besloten kring, voor confrater Michel Stalmans dankbaar en erkentelijk de uitvaartliturgie gevierd. Gelovend in Christus, die de verrijzenis en het eeuwig leven is, hebben wij hem eerbiedig begraven bij de medebroeders op het abdijkerkhof.

In het Limburgse en landelijke Sint-Huibrechts-Lille zag Arthur Stalmans op 5 maart 1929 het levenslicht in het gezin van vader Henricus Stalmans en moeder Maria Van Hout. Diezelfde dag nog werd hij in de Sint-Hubertuskerk gedoopt. Hij groeide op in een kroostrijk gezin van tien kinderen, acht jongens en twee meisjes. Op het einde van de lagere school ontving Arthur in zijn parochiekerk het H. Vormsel op 14 oktober 1940. Het was volop oorlogstijd wanneer hij als intern naar de Apostolische School van de jezuiëten in Turnhout trok voor zijn humaniora. Tijdens de schoolvakanties was hij een actief lid van de Katholieke Studenten Aktie (KSA).

Michel staat bovenaan in het midden (met bril)
Bij de priesterwijding, v.l.n.r.: fr. Alberic Van den Meerssche, fr. Wiro Spaas, fr. Herman Kerstens, fr. Michel Stalmans, fr. Ignace De Ruyter, fr. Karl Van Hove, fr. Herwig Winnepenninckx

Op 15 september 1949 werd hij ingekleed door zijn heeroom prelaat Emiel Stalmans (+ 1953) en ontving met het witte ordeskleed ook de naam Michaël.

Van bij de aanvang was het zijn duidelijk verlangen om missionaris te worden. Op 15 september 1951 legde confrater Michel zijn professie af in de handen van abt Stalmans.

Tijdens de studie- en vormingsjaren werd  hij door missiebisschop mgr. C. A. Vanuytven (+ 1969) tot subdiaken (18 september 1954), tot diaken (18 december 1954) en op 14 augustus 1955 met zeven andere medebroeders van Tongerlo tot priester gewijd.

Prelaat Joost Boel (+ 2006) zond in 1956 vier nieuwe missionarissen naar Congo waaronder confrater Michel. Op 15 november 1956 vertrok confrater Michel, samen met de missionarissen Wiro Spaas (1926-2003) en Vital Van Craenendonck (1913-1997) met de cargoboot “Alex Van Opstal” naar de Congomissie. Het was een zeereis met heel wat wederwaardigheden. De reis doorheen het Congolese binnenland ging per boot en met de trein. “Voor ons de eerste kennismaking met de grote Congostroom en met de wilde pracht van de Congolese wouden” merkte hij op.

Zobia 1962

Pater Stalmans was werkzaam in Aketi. Met Pasen 1957 preekte hij voor het eerst in het Lingala. De missie en de maatschappijen Vicicongo (spoorweg) en Comuele (landbouw- en houtexploitatie, zeepproductie en ijzerconstructie, auto’s en moto’s) waren de vitale draaischijf van het leven van deze grote missiepost, haar bewoners en de plaatselijke bevolking. In Aketi alleen leefden er een 500-tal Europeanen.

De jonge missionaris werd al spoedig broussepater en bezocht voor twee of drie weken de verschillende afgelegen kapellen en scholen in de verspreide dorpen. “Wij leefden in een paradijs, maar dat zou zo niet blijven”… “In 1958 begon er een andere wind te waaien”, noteerde confrater Michel.

Op 29 juni 1960 werd Congo onafhankelijk. Al spoedig werd het klimaat grimmiger en bedreigender, ook voor de missionarissen. Gevangenschap en vernederingen werden het deel van vele confraters, ook van pater Stalmans. Het was een zeer moeilijke en complexe periode met politieke spanningen en militaire agressies, maar de missionaire bezieling na elke vlucht of bezoek in België, deed menig confrater toch terugkeren naar het Congolese volk en de Congolese kerk.

Zobia 1962
Samenkomst van alle missionarissen met prelaat Noyens
Met prelaat Noyens en cfr. Lod Hermans in Zobia (1987)
Op de koffieplantage in Zobia
In Tongerlo, bij afscheid naar de missie (1997)
In de luchthaven van Zaventem bij een vertrek.
Zobia 2005

Confrater Stalmans was vanaf 1962 werkzaam op de belangrijke missiepost van Zobia met een grote kerk, scholen voor jongens en meisjes, een patershuis en een zusterhuis (voor de zusters van Berlaar), een gastenhuis, twee ommuurde  boerderijen, een garage, een schrijnwerkerij en een koffieplantage en -fabriek. Aan de missie was een uitbatingsconcessie verbonden van 100 ha om te voorzien in eigen onderhoud.

In wisselende omstandigheden van veiligheid en onveiligheid, van ontbering en juist genoeg, was confrater Michel pastoor van de Sint-Agnesparochie in Zobia, missionaris in 78 kapellen in de wijde omgeving en tevens boer, ondernemer en commercant.

Met cfr. Raf Brughmans in Zobia

Hij verbleef er vaak alleen als missionaris en enige Europeaan. In 2009, na het overlijden van pater Lode Hermans (+ 2009), vervoegde vanuit Titule confrater Raf Brughmans de missie van Zobia. De gezondheid van Pater Michel legde hem beperkingen op en langer blijven op deze afgelegen missie werd een risico. Nog net binnen de fysieke mogelijkheden voor confrater Michel, konden beide confraters de terugreis met de moto in het binnenland aan.

Met confrater Raf Brughmans kwam hij op 10 juni 2012 terug naar zijn abdij in Tongerlo. Een indrukwekkend missionair werk vanuit Tongerlo werd na meer dan een eeuw (1898-2012) doorgegeven aan de bisschop van Buta en de plaatselijke kerkgemeenschap.

Met groot gemak en trouw vond hij zijn plaats in het koorgebed en in het vieren van de liturgie. Het was een tijd van vernieuwd familiaal contact. Hij was een verteller over Congo en ruim 55 jaar missiewerk, waarvan 50 jaar in de missie van Zobia. Veel lezend en nadenkend was hij steeds begaan met de betekenis, toen en nu, van de kerk, het evangelie en de missie en had daarover zijn eigen bedenkingen. Soms vertolkte hij zijn innerlijke twijfels en terughoudendheid. Hij had zo zijn eigen visie over de scholing van zijn jonge jaren en de voorbereiding op het missionaris worden in Congo. Hij maakte zich steevast zorgen over de toekomst, de betekenis en de zending van zijn abdij van Tongerlo.

Met de jaren werd zijn mobiliteit en zijn zicht beperkter. Op 30 november 2017 nam hij zijn intrek bij de andere confraters in het Gemeenschapshuis

Sint-Camillus van de Gasthuiszusters van Antwerpen. De voorbije maanden was hij geregeld voor gezondheidsproblemen een tijdlang in het ziekenhuis.

Op 22 januari 2021 werd de gezondheid van confrater Michel beduidend minder goed. In de namiddag van 23 januari 2021 ontving hij rustig de ziekenzalving. Het was goed geweest. Hij ontsliep in de vrede des Heren in het Gemeenschapshuis Sint-Camillus in Antwerpen op 28 januari 2021. De grote missie was volbracht.

In zijn abdijkerk hebben wij op 3 februari 2021, in besloten kring, voor confrater Michel Stalmans dankbaar en erkentelijk de uitvaartliturgie gevierd. Gelovend in Christus, die de verrijzenis en het eeuwig leven is, hebben wij hem eerbiedig begraven bij de medebroeders op het abdijkerkhof.