Heer leer ons bidden

In een vorige catechese gaven we een inleidende uiteenzetting over het gebed. We richtten onze ogen op het gebed van Jezus en stonden stil bij de vraag ‘Waarom moet wij bidden?’
Een andere vraag is deze die de leerlingen aan Jezus gesteld hebben: Heer hoe moeten wij bidden? In deze catechese over het gebed willen we daarom meer praktisch te werk gaan. Hoe kan je nu bidden? Maar ja, dat is nog niet zo snel uit te leggen. Al kan het heel simpel zijn, veelal is luisteren al genoeg. Luisteren wat God ons te zeggen heeft!
bidden_07

Bidden: spreken of luisteren?

Vele mensen vinden bidden moeilijk omdat ze niet goed weten wat ze moeten zeggen. Na enkele zinnen zijn ze uitgepraat. Dan is er stilte en denkt men dat het gebed niet goed is of niet goed meer gaat. Begrijpelijk, uiteraard. Maar toch mist men op de wijze de essentie van gebed. Méér dan een non-stop gesprek is bidden een vorm van aanwezigheid.
Door te bidden geef je aan God eerst en vooral te kennen dat je in zijn aanwezigheid wil vertoeven. Dat je bij Hem wil zijn. Het is zoals twee geliefden. Voor hen is ‘bij elkaar zijn’ het belangrijkste. Wat er gezegd wordt, komt pas op de tweede plaats. En reeds in elkaars aanwezigheid vertoeven schenkt voldoening en geluk. Zo is het ook in het gebed, tussen God en mij. We zeggen dan eigenlijk: ‘Heer, hier zijt Gij en hier ben ik. Dat is mij genoeg.

Daarom kunnen we het gebed ook opvatten als een teken van liefde. Zo zegt de heilige Theresia van Avila: ‘Bidden is veel liefhebben.’ En ook de zalige Charles de Foucauld brengt het gebed met de liefde in verband. ‘Wie liefheeft’, zo zegt hij, ‘wil graag bij diegene zijn die men liefheeft.’ Als wij God oprecht beminnen, dan kunnen wij niet zonder het liefdesantwoord van het gebed.
Vertoeven in de aanwezigheid van de God die ik liefheb vraagt dan ook een gepaste geesteshouding. Vooraleer wij God overstelpen met al de woorden en gevoelens die in ons leven, moeten wij zwijgen. Méér dan spreken is bidden luisteren. Misschien heeft God je wel wat te zeggen! De eerste stap in het gebed is dus: alles tot trust laten komen, zwijgen, stilte en …. luisteren. Nadien volgt de tweede stap als vanzelf: mijn woord tot God.
horen_02

Vele vormen van gebed.

Gewoonlijk spreekt men over vier types van gebed, die vaak zelfs in elkaar overgaan: het smeekgebed, het gebed om vergiffenis, het dankgebed en het lofgebed. Je kan dit ook de vier ‘toonaarden’ noemen waarin wij ons tot God kunnen richten.

Smeekgebed of vraaggebed

Ons bidden zal heel dikwijls smeekgebed zijn. Jezus zelf vroeg in de Olijfhof: ‘Laat deze beker aan Mij voorbijgaan’ (Lc. 22,42) en op het kruis riep Hij: ‘Mijn God, Mijn God, waarom hebt Gij Mij verlaten?’ (Mt. 27,46). Zo zijn er ook tal van smeekpsalmen, zowel om bevrijding uit persoonlijke nood als om redding van het volk uit een hachelijke situatie. een voorbeeld hiervan is Psalm 42.
Jezus heeft ons ook gezegd dat we mochten blijven aandringen in ons gebed, zoals een vriend die zijn buurman ’s nachts uit bed haalt: ‘Klopt en er zal worden opengedaan’ (Lc. 11,5-9). Of zoals de weduwe aandrong bij de goddeloze rechter (Lc. 18,1-8).
We mogen dus gerust hart de hemel bestormen met als onze smeekbeden. Het is niet verkeerd om God van alles te vragen. Het hoeft niet steeds om materiële zaken te gaan. Of om zeer concrete gunsten. Het kan ook gaan om een algemene bede om bijstand, om verlichting, om Gods genade te mogen ontvangen.
In zijn goedheid zal God ons dan ook geven wat goed voor ons is. God iets durven vragen kan juist een teken zijn van groot geloof, van een diep vertrouwen dat Hij ons zal leiden op onze levensweg.

biecht_08

Gebed om vergiffenis

Ons smeekgebed kan soms de zeer specifieke vorm aannemen van een bede om vergeving. Inderdaad, soms beseffen we dat we tegen God hebben misdaan. Dat we niet naar zijn geboden hebben geleefd en dat we tekort schieten in de beleving van het Evangelie.
Het gebed om vergiffenis verwoordt dan ons berouw om de zonden die we hebben begaan en het geeft tevens uitdrukking aan onze bekeringswil. Vaak begint het bij de schaamte om wat gebeurd is. Maar gaandeweg komen de pijn die we anderen berokkend hebben en vooral het te kort schieten tegenover de liefde van God zelf sterker naar voren. In het psalmenboek vinden we ook een mooi voorbeeld dit genre van gebeden: psalm 51.
Het gebed om vergiffenis kan uitmonden in de nood om daadwerkelijk, op sacramentele wijze, God vergiffenis te ontvangen. Dat kan dan in het sacrament van de verzoening.

biecht (109) LR


Mijn God zijt Gij en ik dank U, mijn God ik verkondig uw roem.
Brengt dank aan de Heer, want Hij is genadig; eindeloos is zijn erbarmen.
Psalm 118,28-29

Dankgebed

Op sommige dagen ervaren we ons leven soms als één doorlopend geschenk. Wij zijn vol vreugde en blijdschap. Bidden zal dan danken zijn voor wat we uit Gods hand ontvangen hebben.
En hoeveel hebben wij niet van God gekregen ! Hoe sterker ons geloofsleven wordt, hoe meer redenen we zullen vinden om te danken. Want alles is gratis, gave, pure genade. Kijk maar eens in psalm 118, elke vers dankt.
Maar het dankgebed bij uitstek is de eucharistie. Het eerste deel van het eucharistisch gebed de prefatie, is steeds een zuiver dankgebed. We danken er om de schepping, om de verlossing en om de komst van de Heer in de viering.

pinksteren_07

Lofgebed

Bij het dankgebed is er steeds een speciale reden om te danken. We hebben iets gekregen en daarom danken we. Uit zo’n dankgebed groeit een lofgebed als die speciale reden minder belangrijk wordt.
Het echte lofgebed is helemaal op God gericht. Wij loven en prijzen Hem, niet omwille van deze of die gunst, maar om Hem zelf, omdat Hij bestaat. Om al zijn wonderen. Omdat Hij onze God wil zijn en wij zijn kinderen mogen zijn. Omdat God God is.
Een mooi lofgebed vinden we in psalm 150.

pinksteren_09

Hoe kan ik bidden?

Bidden zonder woorden: gewoon God God laten zijn. Hem de kans geven tot jou te spreken. Je hoeft niets te zeggen, Hij zal je hart doorgronden. In stilte bij God ‘zijn’ zonder iets te moet ‘doen’.

Bidden met je eigen woorden: Je kan ook alles aan God zeggen met je eigen woorden. Je hart laten spreken. Misschien is dit wel de moeilijkste vorm, omdat je niet steeds onderwoorden kan brengen wat er in je leeft. Maar God luister ook naar een half woord. Maak je dus geen zorgen om de schamelheid van je eigen gebed.

Bidden met de woorden van iemand anders: Bestaande gebed kunnen een grote hulp zijn in je gebed. Dit is misschien wel de meest geliefde manier van bidden. E is wel het gevaar dat je deze gebeden gaat aframmelen, dat de woorden slechts woorden blijven. Een goede manier om dat te vermijden is het traag opzeggen van deze gebeden, zin per zin, als het moet zelfs woord per woord. Laat telkens een pauze om de woorden te laten doorvloeien naar je hart. Wees niet bang gebeden te gebruiken uit de traditie van de Kerk. Deze hebben meestal een zeer rijke inhoud. Omdat ze tot een lange traditie behoren hebben ze hun deugdelijkheid reeds bewezen.
gebed_03
Bidden met de woorden van iemand anders en deze gebruiken als startpunt van je eigen gebed: Soms kan een formuliergebed een aanzet geven. De woorden van het ‘geleende’ gebed vloeien over in je eigen woorden. Laat de Geest zijn werk doen en maak je geen zorgen als het oorspronkelijke gebed op de achtergrond verdwijnt.

Bidden met de psalmen.

De 150 psalmen uit het Oude Testament vormen een rijke inspiratiebron voor het gebed. Daarom nemen ze ook een belangrijke plaats in binnen het gebedsleven van elke priester en kloosterling. Maar ze kunnen uiteraard ook zeer nuttig zijn voor elke gelovige. Dus ook voor jouw gebed!

De psalmen zijn Jij-gebeden, ze spreken God aan. De psalmist gaat ervan uit dat God luistert. Hij veronderstelt dat soms in rustig vertrouwen, dan met veel aandrang, soms zelfs met woede, een andere keer met jubel en blijdschap, en daarna bijna als uitdaging: ‘Als U, God zich die situatie niet aantrekt!…’
psalm_3
Het gebed van de psalmist is niet altijd even netjes en beleefd. Alles wat deel uitmaakt van het leven kan gebeden worden. Ieder mens mag op elk ogenblik zijn manier van bidden hebben, vanuit zijn concrete situatie, als hij God maar blijft aanspreken.
De psalmen zijn een grote hulp bij het bidden. Zij reiken ons woorden aan wanneer wij geen woorden hebben.

Wanneer kan ik bidden?

Eigenlijk kan je altijd en overal bidden. ‘Bid en smeek in de Geest bij elke gelegenheid en op allerlei wijze’, zo schrijft de apostel Paulus (Ef. 6,18).
Door voortdurend te bidden laat je God toe in je leven en probeer je te leven in Gods tegenwoordigheid. Je wordt er niet zwakker door, maar juist sterker en moediger. Het geheim van die moed is het besef dat er Iemand achter je staat. Om die dimensie voortdurend in herinnering te brengen, moet je veel bidden. Zo maar in het voorbijgaan even God danken; Hem hulp vragen bij alles wat je doet.
Concreet vertaalt zich dat bijvoorbeeld in een morgengebed, om God te danken voor de nieuwe dag, om Hem te vragen om geloof en standvastigheid, om zegen te vragen over je goede werken,… En ’s avonds, als alles eindelijk stil geworden is, leggen wij in ons avondgebed de hele voorbije dag in Gods handen.
Buiten deze twee belangrijke scharniermomenten zijn er nog vele andere ogenblikken waarop wij – lang of kort – kunnen bidden. Zo kan je bidden voor en na het eten, voor een les, voor een belangrijke test, voor het starten van het werk helpt ons om steeds in Gods tegenwoordigheid te handelen. An ook bidden op de bus of de trein. Wanneer je ergens in de rij moet staan of wachten.
Ook de rozenkrans is een goed gebed om de verloren
momenten op een dag al biddend te “gebruiken”. Draag er steeds een op zak. Hij zal je meermaals per dag herinneren aan Gods tegenwoordigheid. Een kaartje met je favoriete gebeden is een goede gids als je woorden tekort komt.
En tot slot: er is altijd tijd, plaats en gelegenheid voor het kortste gebed dat er bestaat: het kruisteken. Door onszelf te tekenen met het kruis richten we ons tot het mysterie van de liefde: de drie-enige God, Vader, Zoon en heilige Geest. Met ons hand trekken we de lijn van de verlossing: verticaal, van de Vader in de hemel naar de Zoon op de aarde, die ons door Zijn kruis verlost heeft; en horizontaal: de Geest die alle mensen als kinderen van één Vader tot broeders en zusters van elkaar maakt. Een kruisteken kunnen we altijd maken, als we er tenminste niet te beschaamd voor zijn.

Enkele tips.

  • Richt thuis of op je kamer een plekje in met een kruisbeeld, een kaars en een bijbel.
  • Streef naar regelmaat in je gebed. Maak bijvoorbeeld elke avond een half uurtje vrij voor gebed. Regelmaat is belangrijker dan hoeveelheid.
  • Leer enkele korte (schiet)gebeden van buiten. Zo heb je steeds een gebed bij de hand!
  • Bid voor en na de maaltijden.
  • Je moet niet altijd praten. Woordeloos bij God vertoeven is ook bidden
  • Maak geregeld een kruisteken.
  • Draag steeds een (mini-)rozenkrans op zak.

Via deze links kan je enkele mooie gebeden vinden:

http://users.pandora.be/katholieke-informatie/gebeden.html
http://home.hetnet.nl/~dekenaat-weert/katholiek/katholiek.htm
http://www.jongerlo.org/geboeid_door_jezus/geboeid_door_jezus_index.htm

psalm_2